Martian-skin

เครื่องสังเกตการพบชั้นน้ำแข็งกว้างใหญ่ใต้ผิวดาวอังคาร

ถ้านับจากดาวเคราะห์ทั้งหมดในระบบสุริยะของเรา คุณทราบหรือไม่ว่าฤดูกาลของดาวอังคารมีความใกล้เคียงกับโลกมากที่สุด และในปี 2016 นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบเรื่องอันน่าตื่นเต้น นั่นก็คือ บริเวณกลางทางด้านเหนือของดาวอังคาร ปรากฏพื้นที่ราบเรียบอันกว้างใหญ่ โดยนักวิทยาศาสตร์เรียกมันว่า Utopia Planitia ซึ่งประกอบไปด้วยดินสีแดงแห้งแตกระแหง เป็นหลุมเป็นบ่อขรุขระไปหมด ซึ่งเต็มไปด้วยความแห้งแล้ง แต่นักวิทยาศาสตร์กลับพบเรื่องอันน่าตื่นเต้นว่า ภายใต้พื้นที่ราบแห่งนี้ กลับมีชั้นน้ำแข็งขนาดหนามากสะสมอยู่ในบริเวณอันกว้างใหญ่ พอตรวจสอบพบว่ามีปริมาณน้ำมากเท่ากับทะเลสาบสุพีเรียซึ่งเป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดในโลก

mars-poverhnost

นักวิทยาศาสตร์จึงใช้เครื่องมือ Shallow Radar (SHARAD) บนยานอวกาศ  Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) ตรวจสอบใต้พื้นดินบริเวณ Utopia Planitia รวมทั้งจากการวิเคราะห์ข้อมูลการจากบินสำรวจกว่า 600 ครั้ง จึงพบชั้นน้ำแข็งซึ่งมีพื้นที่ใหญ่ขนาดใหญ่กว่ารัฐ New Maxico มีความหนาประมาณ 80 – 170 เมตร มีน้ำเป็นส่วนประกอบประมาณ 50 – 85 % ตามด้วยถูกปิดทับด้วยชั้นดินหนาประมาณ 1 – 10 เมตร

ส่วนบริเวณค้นพบอยู่ตรงกึ่งกลางระหว่างเส้นศูนย์สูตรกับขั้วเหนือของดาวอังคาร ส่วนสาเหตุที่น้ำแข็งไม่สามารถขึ้นมาอยู่บนพื้นผิวได้ เนื่องจากมันจะระเหิดกลายเป็นไอน้ำเมื่อเจอกับบรรยากาศอันแห้งแล้งของดาวอังคาร โดยมีชั้นดินปิดทับชั้นน้ำแข็ง ณ บริเวณ Utopia Planitia จึงช่วยปกป้องการระเหิดของน้ำแข็งเอาไว้ได้

ชั้นน้ำแข็งที่พบในปี 2016 มีจำนวนไม่ถึง 1% ของน้ำแข็งทั้งหมดที่อยู่ในดาวนี้ มันจึงกลายเป็นการค้นพบครั้งสำคัญเพราะจากตำแหน่งรวมทั้งการที่มันอยู่ใกล้กับพื้นผิวมาก ชั้นน้ำแข็งแห่งนี้เข้าถึงง่ายกว่าแห่งอื่นๆ เนื่องจากมันอยู่ต่ำลงมาจากขั้วดาวมากอีกทั้งยังอยู่ในพื้นที่ราบ ทำให้ยานอวกาศลงจอดได้ง่ายกว่า

ส่วนสาเหตุอันทำให้มีการใช้เครื่องมือ SHARAD มาสำรวจ Utopia Planitia บนดาวอังคาร มาจากการ Gordon Osinski จากมหาวิทยาลัย Western ในประเทศ Canada สังเกตเห็นพื้นผิวอันเป็นเอกลักษณ์บางอย่างของ Utopia Planitia เช่น มีรอยแตกเป็นเหลี่ยมหลายเหลี่ยม ซึ่งมีคล้ายคลึงกับบริเวณ Canadian Arctic ซึ่งพบว่ามีน้ำแข็งอยู่ใต้ดินเช่นเดียวกัน

ทีมนักวิจัยมีความรู้สึกตื่นเต้นเป็นอย่างมาก อยากได้ตัวอย่างของน้ำแข็งนี้อย่างรวดเร็ว เพื่อทำการตรวจหารวมทั้งความเป็นไปของน้ำบนดาวอังคาร ชั้นน้ำแข็งใต้ Utopia Planitia ไม่ใช่เป็นแค่แหล่งสำรวจธรรมดาๆเท่านั้น แต่มันยังเป็นหนึ่งในบันทึกการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศอันมีความสำคัญที่สุดบนดาวอังคารอีกด้วย และจากการค้นพบในครั้งนี้ ไม่แน่ว่า Utopia Planitia อาจเป็นแหล่งน้ำสำหรับชาวอาณานิคม ซึ่งจะย้ายจากโลกมาตั้งรกรากอยู่บนดาวอังคารในอนาคตก็เป็นได้